VPRO    "Omstander"

In zijn column "Omstander" van 13 december 2016 in de VPRO gids vraagt Hugo Blom zich af of hij iets moet doen, daar moet ik toch even op reageren.

 

"Nu is moeten vooral het domein van de calvinist, maar het lijkt me absoluut tijd voor de VPRO om iets te doen. Na zo'n 35 jaar toenemende segregatie heeft de vervreemding in ons kikkerlandje een bedenkelijk peil bereikt, elite en volk verstaan elkaar niet meer."

 

Column "Omstander"
13 december 2016
VPRO gids
Hugo Blom

"Na dwaallichten Thierry Baudet en Jan Roos dacht ook Jan Dijkgraaf, als zoveelste valse messias van de directe democratie dat hij iets moest doen. Als je maar vaak genoeg roept dat de democratie niet functioneert, kun je hem ook alleen maar verder ridiculiseren door nog een partijtje op te richten zonder idee, programma of organisatie. Ik hoor geen sirenes loeien, mijn telefoon licht niet op, moet ik iets doen?"

lees hier de hele column

( bron VPRO gids december 2016)

 

 

 

Beste Hugo Blom,

 

"Moet ik iets doen?"

 

Nu is moeten vooral het domein van de calvinist, maar het lijkt me absoluut tijd voor de VPRO om iets te doen. Na zo'n 35 jaar toenemende segregatie heeft de vervreemding in ons kikkerlandje een bedenkelijk peil bereikt, elite en volk verstaan elkaar niet meer.

Thierry Baudet, Jan Roos en Jan Dijkgraaf wegzetten als dwaallichten is natuurlijk makkelijk zat maar gaat voorbij aan de aard van de problematiek. Productiever is het om aan de slag te gaan met het antwoord op de vraag hoe we onze samenleving (op een manier) verder kunnen ontwikkelen zo dat niet alleen een elite zich er thuis voelt.

 

Maar hoe doe je dat Hugo? Om te beginnen: ga alsjeblieft een dag in de week werken op een mbo opleiding bij voorkeur niveau 1. Ervaar aan den lijve wat de onderkant van de samenleving vindt, denkt, is en ga er, bij wijze van experiment, vanuit dat al die mensen gelijk hebben. Ga thuis kijken bij de ouders en grootouders van die kinderen. Of beter nog, als je niet al te snel depressief bent, ga als waarnemer een poosje wonen in zo'n wijk. Dan ga je een beetje begrijpen en in je eigen onderbuik voelen waarom zoveel mensen in Geert Wilders hun redder zien.

 

Bedenk vervolgens hoe het zover heeft kunnen komen en wat onze rol als Vrijzinnige PROtestanten hierin was. Wat hebben we nagelaten? Wat hebben we ons aan de ander gelegen laten liggen?

 

De industriële revolutie heeft de wereld in een stroomversnelling gebracht. Alles verandert voortdurend en wil je dat een beetje begrijpen dan vraagt dat complexe vaardigheden. Vaardigheden die al decennia lang nog slechts voorbehouden zijn aan een elite. Wat is er gebeurt met de verheffing van het volk? Waar zijn de vormingscentra?

 

Toen eind jaren 70 bleek dat al die “jaren 60 vrijheid” de wereld toch wel heel ingewikkeld maakte, was de simpele oplossing om dan de focus maar op een minder complex probleem te leggen en te kiezen voor meer economische groei. Kwam die crisis begin jaren 80 even goed uit!

De nieuwe mens had andere vaardigheden nodig, expressie, communicatie, zelfreflectie. Vaardigheden om je weg te vinden in al die nieuwe mogelijkheden. Begin jaren 80 merkte ik aan den lijve hoe initiatieven in die richting werden gesmoord in de nieuwe crisis. De economie moest gered en de arbeider moest niet lullen maar poetsen. In de klas geen theater en filosofie maar Tulip computers.

In mijn achterhoofd hoor ik de stem van Wim de Bie in zijn rol als Dirk "Héé van Koote!!! Als je als VPRO verantwoordelijk wilt zijn en een deel van de oplossing wilt aandragen, dan moet je op zoek naar wat de beide kanten van de kloof kan verbinden.

De VPRO maakt programma's die mij voeden zoals ‘Tegenlicht’ en de andere documentaire series. Door die voeding kan ik chocola maken van de wereld om me heen en ben ik een beetje gewapend tegen de manipulatie van prullevisie en internet bubbels.

Koot en Bie , en de programma’s van Wim T. Schippers waren in staat de kloof tussen intelligentsia en volk te overbruggen. Niet dat ze om die reden of vanuit dat besef gemaakt zijn. Maar het waren wel verbindende programma’s omdat ze gemaakt werden door eigenzinnige mensen met visie. Mensen die niet gehinderd werden door managers.

Jij, ik en 99% van de VPRO-liefhebbers leven aan de ene kant van de kloof en de vraag is hoe je iets kunt betekenen voor die andere kant. Even aangenomen dat je behoort tot de groep die daadwerkelijk deel wil zijn van een oplossing, dan ligt het voor de hand dat je ook programma's gaat maken voor "de anderen" aan de overkant van de kloof. Die missie valt uiteen in twee delen.

Aan de ene kant voor je achterban ervaarbaar maken hoe het is om aan de andere kant te leven. Een programma als ‘Schuldig’ laat je dankzij de bewoners van de wijk iets ervaren van die andere kant. Veel moeilijker is het b.v. om de malaise in onderwijsland ervaarbaar te maken. Scholen zijn net zo erg als multinationals in het managen van media. De vuile was blijft binnen en de meeste raden van bestuur zijn vooral bezig met het imago van de school. Dat heet natuurlijk niet zo, men heeft het dan netjes over beeldvorming. Het beeld is van groter belang dan de werkelijkheid waar de leerling in leeft. Deze problematiek kun je prima in beeld brengen met drama. Waarom doen we dit niet Hugo? Een beetje oncomfortabel? Ik hoor mijn eindredacteur fijntjes zeggen : ’Ja dat is een mooi programma Fred, maar wel voor een erg klein publiek’ …. Sunny Bergman rekent in haar documentaire ‘Wit is ook een kleur’ op geniale wijze af met een stukje zelfbeeld van de witte man. Wat ligt er op dit moment, met de verkiezingen voor de deur, meer voor de hand dan werk te maken van het misplaatste zelfbeeld van de rijke welopgeleide mens?

 

De andere kant van de medaille is om programma’s te gaan maken voor de overkant van de kloof. Waar kijkt de ander naar? Waar heeft de ander behoefte aan en hoe sluit je daar op aan? Ruimte voor rede èn voor onderbuik hoe maak je die?

De decennia scheefgroei en achterstand in kansen, daarvoor heb je een deltaplan nodig dat niet alleen betrekking heeft op onderwijs en inkomensongelijkheid, maar zich uitstrekt naar de hele samenleving.

De tijd dat in ons land de oude zuilen de jongere generatie opleidde in hun traditie en daarmee het land op orde hielden is voorbij en een verwaarloosde klasse eist, op bespottelijke wijze maar terecht, de macht op.

Die crisis is tegelijkertijd een mooie gelegenheid om op alle fronten opruiming te houden.

Begeleiding, opvoeding en hulp voor mensen die ontsporen in plaats van repressie en de criminaliserende werking van gevangenisstraf. De destructieve kanten en verslavende werking van amusementscultuur en ga zo maar door.

Er is veel werk aan de winkel als je de moed hebt je taakstelling aan te passen aan de nieuwe tijd.

Daarbij moet je misschien eens wat oude ‘lullen’ inhuren met wat meer zicht op het verloop van de tijd. Zicht op bijvoorbeeld die andere periode van onrust en manipulatie waarvan we de gevolgen nog elk jaar herdenken. In januari 1933 begon voor Lina Haag de vervolging door de nazi’s omdat haar man lid was van de KPD

Wat haar het meest verbaasde was niet het geweld en de terreur, maar dat niemand daartegen in opstand kwam. Als jij je afvraagt of je iets moet doen is dat waar ik aan moet denken, is dat waarom ik denk dat we als makers mediamakkers moeten zoeken om dit keer op tijd in opstand te komen.

Monk.